Klub Odkrywców Historii Regionu
Kolejne spotkanie regionalistów w ramach Klubu Odkrywców Historii Regionu
W Ostromecku, 9 kwietnia, odbyło się kolejne spotkanie w ramach Klubu Odkrywców Historii Regionu, które zgromadziło pasjonatów historii lokalnej, edukatorów oraz osoby zainteresowane współczesnymi przemianami społecznymi i gospodarczymi regionów. Wydarzenie stało się przestrzenią do refleksji nad znaczeniem regionalizmu w dzisiejszym świecie oraz jego rolą w kształtowaniu przyszłości społeczności lokalnych.
Jednym z głównych tematów spotkania była kwestia edukacji regionalnej. Uczestnicy podkreślali potrzebę powrotu do jej nauczania w szkołach, wskazując, że znajomość historii, kultury i tożsamości „małych ojczyzn” stanowi fundament świadomego społeczeństwa. Zwrócono uwagę, że w dobie globalizacji młode pokolenia coraz częściej tracą kontakt z lokalnym dziedzictwem, co może prowadzić do osłabienia więzi społecznych i poczucia przynależności.
Istotnym wątkiem dyskusji było napięcie między regionalizacją a globalizacją. Uczestnicy analizowali, w jaki sposób globalne przepływy kapitału oraz stopniowe osłabianie granic państwowych wpływają na znaczenie regionów. Z jednej strony globalizacja sprzyja rozwojowi gospodarczemu i wymianie kulturowej, z drugiej jednak może prowadzić do marginalizacji lokalnych tradycji i specyfiki regionalnej.
W tym kontekście podkreślono rosnącą rolę regionów jako podmiotów aktywnie kształtujących swoją przyszłość. Regionalizm został przedstawiony jako odpowiedź na ograniczenia modelu centralistycznego, który nie zawsze uwzględnia lokalne potrzeby i uwarunkowania. Wzmocnienie kompetencji regionów może sprzyjać bardziej zrównoważonemu i dostosowanemu do realiów rozwojowi.
Prof. Bydgoskiej Szkoły Wyższej dr hab. Adam Sudoł, poruszył kwestie współczesnego regionalizmu w kontekście rozwoju inkluzywnego. Zwrócił on uwagę, że regionalizm – odpowiednio ukierunkowany – może przyczyniać się do zmniejszania nierówności społecznych oraz wzmacniania udziału różnych grup w życiu publicznym i gospodarczym. Kluczowe znaczenie mają tutaj takie czynniki jak dostęp do edukacji, rozwój infrastruktury, dialog społeczny oraz otwartość instytucji publicznych.
Profesor omówił także warunki autonomii regionów, wskazując, że nie sprowadza się ona wyłącznie do formalnych zapisów prawnych. Równie ważne są kompetencje administracyjne, stabilność finansowa, kapitał społeczny oraz zdolność do współpracy zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. Autonomia powinna być postrzegana jako narzędzie umożliwiające lepsze zarządzanie zasobami i odpowiadanie na lokalne wyzwania, a nie jako cel sam w sobie.
W toku dyskusji wyraźnie wybrzmiał także wątek znaczenia subregionów w obrębie województwa kujawsko-pomorskiego. Prof. Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy dr Marek Chamot podkreślił, że takie obszary jak Kujawy, Pałuki, Krajna, Bory Tucholskie, Ziemia chełmińska, Ziemia dobrzyńska czy Pomorze nadwiślańskie i Kosznajderia stanowią bardzo ważny i nierozerwalny komponent tożsamości całego województwa. Wszyscy uczestnicy spotkania zaznaczyli, że ich akcentowanie w przestrzeni publicznej, edukacji i działaniach kulturalnych jest kluczowe dla budowania świadomości regionalnej mieszkańców. Subregiony te, choć zróżnicowane historycznie i kulturowo, tworzą wspólną mozaikę dziedzictwa, która wzmacnia poczucie przynależności i zakorzenienia.
Spotkanie w Ostromecku pokazało, że regionalizm pozostaje aktualnym i wielowymiarowym zagadnieniem, które wymaga dalszej refleksji i debaty. Uczestnicy zgodnie podkreślali, że przyszłość regionów zależy od umiejętnego łączenia lokalnej tożsamości z globalnymi procesami, a także od świadomego kształtowania polityk edukacyjnych i rozwojowych.
Pani Kamila Łajczak, zastępca Dyrektora Edukacji Urzędu Marszałkowskiego omówiła działania Klubu Odkrywców Historii Regionu w roku 2025, zachęcając do nawiązania współpracy z Departamentem oraz zaprosiła uczestników do udziału w II Forum „Region Kujawsko-Pomorski w przeszłości i dziś. Dziedzictwo kultury zapisane w filmie”.
W spotkaniu uczestniczyła również pani Monika Walecka-Gołasz, Dyrektor Departamentu Koordynacji Projektów Unijnych i Inwestycji Urzedu Marszałkowskiego w Toruniu, która omówiła najważniejsze kwestie dotyczące realizacji projektów w nowej pespektywie finansowej na lata 2028-2034. Poinformowała, że państwa członkowskie będą programowały środki w ramach Planów Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR). Kluczową kwestią pozostaje to, czy polityka spójności zachowa swoją dotychczasową wagę i poziom finansowania. Polska opowiada się za tym, aby stanowiła ona trzon przyszłych PPKR i nie była ani osłabiana, ani pozbawiana środków na działania rozwojowe.
