16 Pułk Ułanów Wielkopolskich w Bydgoszczy

Krajowe Koło Żołnierzy i Przyjaciół 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich im. gen. dyw. Gustawa Orlicz – Dreszera w Bydgoszczy

Strona www: www.16puw.pl
Kontakt: poczta@16puw.pl

Jest 24 stycznia 1920 roku. Od czterech dni Bydgoszcz na powrót należy do Macierzy. Wojsko Wielkopolskie, na czele z gen. J. Dowbor – Muśnickim, wkracza do miasta. Wśród oddziałów jest II Pułk Ułanów Wielkopolskich.
Jednostka istnieje od 29 XII 1918 roku, początkowo jako liczący kilkanaście koni Ochotniczy Oddział Konny w Posadowie, by po miesiącu liczyć 120 koni – Szwadron Jazdy II Okręgu, by wreszcie osiągnąć liczebność pułku.
Następuje unifikacja Wojska Wielkopolskiego z Wojskiem Polskim, a II Pułk otrzymuje numer „16” i odtąd występuje jako 16/II Pułku Ułanów Wielkopolskich z miastem garnizonowym Bydgoszcz.
„Szesnastka” walczy przez niemal całą wojnę bolszewicką – zagony na Krzywicze i Koziatyn. Dojście patrolami do Dniepru, bitwy pod Milejczycami, Białą Cerkwią, Jazłowczykiem. I ta najsławniejsza – pod Szczurowicami 26 lipca 1920 roku, na rocznicę której obchodzono coroczne Święto Pułkowe. Po powrocie z frontu Pułk przystępuje do pracy pokojowej, głównie szkolenia rekrutów. Powoli też staje się integralną częścią miasta. Wszyscy wiedzą, że koszary ułańskie stoją przy ul. Szubińskiej 1.
Bydgoszczanie kochali swoich „Białych Ułanów”, jak nazywali Szesnastaków ze względu na kolor otoków. Wielka była miłość, wielka była i rozpacz, gdy pod koniec sierpnia 1939 roku przyszło żegnać „swoich chłopców”, idących na nieuniknioną wojnę. A bić się na niej wypadło „na straconej pozycji”, przy samej granicy, z wrogiem liczniejszym i zmotoryzowanym. Tydzień walczył 16. Pułk Ułanów Wielkopolskich im. gen. dyw. Gustawa Orlicz – Dreszera z niemiecką nawałnicą. Odparł motocyklistów pod Przymuszewem, czołgi pod Bukowcem, samoloty w majątku Budzyń. Dopiero pod Grupą, otoczony przez czołgi, piechotę, ostrzeliwany przez artylerię, bombardowany przez lotnictwo, wobec braku żywności, wody i paszy dla koni, kończącej się amunicji, musiał złożyć broń. Oficerowie, na czele z dowódcą Pułki ppłk Julianem Arnoldt – Russockim, trafili do Offlagu Woldenberg, podoficerowie i szeregowcy do Stalagu Neubrandenburg.Po wyzwoleniu obu obozów przez wojska alianckie powstaje idea powołania związku byłych żołnierzy 16. Pułku. I tak, po odkopaniu sztandaru (ukrytego podczas wojny), ułani zrzeszają się w Krajowym Kole Żołnierzy i Przyjaciół 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich im. gen. dyw. Gustawa Orlicz – Dreszera, które funkcjonuje po dzień dzisiejszy. Jego członkowie w mundurach wzoru przedwojennego, w barwach 16. pułku (do których noszenia są prawnie upoważnieni), „konno i zbrojno”, pojawiają się na uroczystościach patriotycznych. Coraz częściej spotkać można w mieście białe otoki i sztandar pułkowy. Każdy kawalerzysta zobowiązany jest do przestrzegania szeregu Regulaminów i Kodeksów, a także hasła, umieszczonego na lewym płacie sztandaru: „Biały sztandar – wzniosłe czyny”.
Wyposażenie Koła: siodło wierzchowe wz. 36, szabla żołnierska wz. 34 i oficerska wz. 21/22, lanca francuska wz. 13, kbk Mauser wz. 29, mundur garnizonowy wz. 36 - czapka rogatywka sztywna, mundur polowy - pasoszelki, ładownice, bagnet "Perkun" i   saperka, hełm francuski wz. 15 lub wz. 35, maska pgaz. typu R. S. C., chlebak, rogatywka polowa wz. 37 lub furażerka, buty kawaleryjskie z ostrogami płaszcz wz. 36.
Koło brało udział m.in. w bydgoskich uroczystościach z okazji Święta Niepodległości (2007, 2008) i Święta Konstytucji 3 Maja (2008), w II Rajdzie Wileńskim oraz Zjazdach Kawalerzystów II RP w Grudziądzu, a także inscenizacji walk wrześniowych (1 września 2008).
Michał Woźniakowski

Autor: Michał Woźniakowski